Teknik SEO, bir web sitesinin arama motorları tarafından sorunsuz bulunabilmesi, taranabilmesi, dizine eklenebilmesi ve doğru anlaşılabilmesi için yapılan altyapı çalışmalarıdır. İçerik SEO'su "sayfa soruya iyi cevap veriyor mu?" sorusuyla ilgilenir; teknik SEO ise "o sayfa Google'a hiç ulaşabiliyor mu?" sorusuyla. Başlıca konuları; site haritası ve robots.txt, dizine ekleme ayarları, canonical etiketleri, yönlendirmeler, site hızı, mobil uyum, HTTPS ve yapılandırılmış veridir. Teknik bir hata, en iyi içeriği bile arama sonuçlarında tamamen görünmez hâle getirebilir.
SEO'nun genel çerçevesini SEO nedir, nasıl yapılır yazımızda anlattık. Bu yazıda teknik tarafa odaklanıyor, her başlığın neden önemli olduğunu ve nasıl kontrol edileceğini bir kontrol listesiyle birlikte ele alıyoruz.
Teknik SEO'nun üç sorusu
Arama motorunun bir sayfayla ilişkisi üç aşamadan geçer. Teknik SEO, her aşamada bir engel olup olmadığını kontrol eder:
| Aşama | Soru | Tipik engeller |
|---|---|---|
| Tarama | Google sayfayı bulup okuyabiliyor mu? | robots.txt engeli, kırık bağlantılar, hiçbir yerden bağlantı verilmeyen sayfalar, sunucu hataları |
| Dizine ekleme | Google sayfayı dizinine alıyor mu? | noindex etiketi, yanlış canonical, yinelenen içerik, çok zayıf içerik |
| Anlama ve sunma | Google sayfanın ne olduğunu ve kime uygun olduğunu anlıyor mu? | eksik başlıklar, yapılandırılmış verinin olmaması, yavaş ya da mobilde bozuk sayfa |
1. Tarama: Google sayfalarınızı bulabiliyor mu?
robots.txt
Sitenin kök dizinindeki bu küçük dosya, arama motoru botlarına sitenin hangi bölümlerini taramamaları gerektiğini söyler. Yanlış bir satır, sitenin tamamının taranmasını engelleyebilir. Yönetim paneli ya da arama sonuç sayfaları gibi bölümleri kapatmak için kullanılır; dizine eklenmesini istemediğiniz sayfaları gizlemek için ise doğru araç değildir. Bunun için noindex kullanılır.
robots.txt, yapay zekâ araçlarının tarayıcılarına izin verip vermediğinizi de belirler. Bazı CDN ve güvenlik hizmetleri, bu tarayıcıları varsayılan olarak engelleyebilir. Yapay zekâ aramalarında görünmek istiyorsanız bu ayarları kontrol edin.
Site haritası (sitemap)
Sitenizdeki dizine eklenmesini istediğiniz sayfaların listesidir. Google'ın sayfalarınızı daha hızlı ve eksiksiz bulmasını sağlar. İyi bir site haritası:
- Yalnızca dizine eklenmesini istediğiniz, hatasız çalışan sayfaları içerir
- Yönlendirilen, noindex olan ya da hata veren adresleri içermez
- Yeni sayfa eklendiğinde otomatik güncellenir
- Search Console'a gönderilmiş ve robots.txt dosyasında belirtilmiştir
İç bağlantılar
Google yeni sayfaları büyük ölçüde bağlantıları takip ederek bulur. Hiçbir sayfadan bağlantı verilmeyen bir sayfa ("yetim sayfa"), site haritasında olsa bile daha zor bulunur ve daha az önemli görülür. Önemli sayfalarınıza ana sayfadan ve ilgili sayfalardan birkaç tıkla ulaşılabilmelidir.
İçeriğin HTML'de hazır olması
Bazı siteler sayfanın metnini ziyaretçinin tarayıcısında JavaScript ile sonradan oluşturur. Google bu sayfaları çoğu zaman okuyabilir, ama bunu ayrı bir kuyrukta ve daha geç yapar. Birçok yapay zekâ tarayıcısı ise JavaScript çalıştırmaz ve bu sayfaları boş görür. İçeriğin sunucudan hazır HTML olarak gelmesi, hem arama motorları hem de yapay zekâ araçları için en güvenli yoldur. Kontrol etmek için sayfada sağ tıklayıp "Sayfa kaynağını görüntüle" deyin; sayfanın metnini kaynakta göremiyorsanız, içerik tarayıcıda oluşturuluyor demektir.
2. Dizine ekleme: Google sayfalarınızı kaydediyor mu?
noindex etiketi
Sayfaya "beni dizine ekleme" diyen bir etikettir. Teşekkür sayfaları, iç arama sonuçları ya da test sayfaları için doğru kullanımdır. Ama yeni yayına alınan sitelerde en sık yapılan ve en pahalı hatalardan biri, geliştirme sırasında konan noindex etiketinin yayında unutulmasıdır. Site ne kadar iyi olursa olsun Google'da görünmez. Yayından sonra ilk kontrol edilmesi gereken şey budur.
Canonical etiketi
Aynı ya da çok benzer içerik birden fazla adreste açılabiliyorsa, canonical etiketi Google'a "asıl sayfa bu" der. Şu durumlarda önemlidir:
https://ilehttp://,wwwilewww'siz adresler- Adresin sonunda
/olan ve olmayan biçimler - Filtre, sıralama ya da kampanya parametreleri eklenmiş adresler (
?renk=mavi,?utm_source=...)
Canonical etiketi tam adresle yazılmalı ve site haritasındaki, site içi bağlantılardaki adresle birebir aynı olmalıdır. Canonical, sitemap ve iç bağlantılar farklı biçimler kullanırsa Google'a çelişkili sinyal gider.
Yinelenen ve zayıf içerik
Birbirine çok benzeyen sayfalar (örneğin yalnızca şehir adı değiştirilerek çoğaltılmış hizmet sayfaları) aynı aramada birbiriyle yarışır ve çoğu zaman hiçbiri öne çıkmaz. Her sayfanın kendine özgü bir amacı ve içeriği olmalıdır.
3. Yönlendirmeler ve hata sayfaları
| Durum | Anlamı | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| 301 | Kalıcı yönlendirme | Sayfanın adresi kalıcı olarak değiştiyse ya da sayfa kaldırılıp yerine en yakın sayfa gösterilecekse |
| 302 | Geçici yönlendirme | Yalnızca kısa süreli durumlarda (bakım, geçici kampanya) |
| 404 | Sayfa bulunamadı | Sayfa gerçekten yoksa ve yerine konacak bir sayfa yoksa |
| 5xx | Sunucu hatası | Hiçbir zaman; düzeltilmesi gereken bir sorundur |
Dikkat edilecek noktalar:
- Site yenilemelerinde adres değişiyorsa, her eski adres yeni karşılığına 301 ile yönlendirilmelidir. Bütün eski adresleri ana sayfaya yönlendirmek yeterli değildir. Bu adım atlanırsa, yıllar içinde kazanılan görünürlük kaybolabilir.
- Yönlendirme zincirlerinden kaçının. A'dan B'ye, B'den C'ye giden bir yönlendirme yerine, doğrudan A'dan C'ye yönlendirin.
- http, https ve www biçimleri tek adımda doğru adrese gitmelidir.
- Özel bir 404 sayfası kullanın. Ziyaretçiye ana sayfaya, hizmetlere ve iletişime dönüş yolu gösteren bir sayfa, kaybolan ziyaretçiyi geri kazanır.
4. Hız ve sayfa deneyimi
Google, sayfa deneyimini LCP (ana içeriğin görünme süresi), INP (etkileşime tepki süresi) ve CLS (sayfanın kayması) değerleriyle ölçer. Bu değerlerin nasıl ölçüleceğini ve nasıl okunacağını site hızı nasıl ölçülür yazımızda ayrıntılı anlattık. Teknik SEO açısından önemli olan, en çok ziyaret alan ve talep getiren sayfaların bu değerlerde iyi aralıkta olmasıdır.
5. Mobil uyum
Google, siteleri öncelikle mobil sürümlerine göre değerlendirir. Masaüstünde görünen ama mobilde gizlenen içerik, değerlendirmede eksik kalabilir. Mobil sürüm; aynı içeriği, aynı başlıkları ve aynı yapılandırılmış veriyi içermelidir. Menü, form ve butonlar telefonda kolayca kullanılabilmelidir.
6. HTTPS
Site https:// ile açılmalı, http:// adresleri kalıcı olarak yönlendirilmelidir. Sayfa içindeki görsel, font ve betiklerin de https:// ile yüklenmesi gerekir. Ayrıntıları SSL sertifikası nedir yazımızda anlattık.
7. Adres yapısı ve başlıklar
- Okunabilir adresler:
/kurumsal-web-tasarim/gibi kısa, küçük harfli, Türkçe karaktersiz ve kelimeleri tireyle ayıran adresler. - Tutarlılık: Adreslerin sonunda
/kullanıp kullanmamaya bir kez karar verin ve her yerde aynı biçimi kullanın. - Her sayfanın kendine özgü başlığı (title) ve açıklaması: Başlığı olmayan sayfalar için Google metni kendisi seçer ve bu çoğu zaman tıklama almayan bir sonuç olur.
- Tek H1 ve düzenli ara başlıklar: Sayfanın ana başlığı tek olmalı, bölümler H2 ve H3 başlıklarla ayrılmalıdır.
- Görsel açıklamaları (alt metin): Görselin ne gösterdiğini anlatan kısa bir açıklama.
8. Yapılandırılmış veri
Yapılandırılmış veri (schema), sayfanın içeriğini arama motorlarının ve yapay zekâ araçlarının anlayacağı standart bir dille işaretler. İşletmeler için en yaygın türleri şunlardır:
| Tür | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Organization / LocalBusiness | İşletmenin adı, adresi, telefonu, çalışma saatleri ve sosyal medya hesapları |
| BreadcrumbList | Sayfanın sitedeki yeri (Ana Sayfa > Hizmetler > Kurumsal Web Tasarım) |
| Article | Blog yazılarının başlığı, yazarı, yayın ve güncelleme tarihi |
| FAQPage | Sayfadaki sık sorulan sorular ve cevapları |
| Product | Ürünün adı, fiyatı ve stok durumu |
İki kural önemlidir: Yapılandırılmış veri, sayfada görünen içerikle birebir aynı olmalıdır; sayfada olmayan bir bilgiyi yalnızca şemaya yazmak kurallara aykırıdır. İşletme bilgileri de sitenin tamamında tek bir kayıt olarak tanımlanmalıdır. Aynı adres ve telefonla birden fazla işletme kaydı oluşturmak çelişkili bir sinyal verir; neden önemli olduğunu Google İşletme profili rehberimizde de anlattık.
Yazdığınız yapılandırılmış veriyi Google'ın Zengin Sonuçlar Testi aracıyla kontrol edebilirsiniz.
9. Çok dilli siteler
Siteniz birden fazla dilde yayındaysa, her dil sürümünün ayrı bir adresi olmalı ve sayfalar birbirine hreflang etiketleriyle bağlanmalıdır. Bu etiket, Google'a "bu sayfanın İngilizce karşılığı şu adreste" der ve ziyaretçinin kendi dilindeki sürüme ulaşmasını sağlar.
Teknik SEO nasıl kontrol edilir?
Ücretsiz araçlarla temel bir denetim yapabilirsiniz:
- Google Search Console: Sayfa dizine ekleme raporu hangi sayfaların neden dizinde olmadığını gösterir. URL denetimi aracı tek bir sayfanın Google'daki durumunu, Core Web Vitals raporu ise sayfa deneyimini gösterir. Site haritanızı da buradan gönderirsiniz.
- PageSpeed Insights: Hız ve sayfa deneyimi.
- Zengin Sonuçlar Testi: Yapılandırılmış verinin doğruluğu.
- Tarayıcıda sayfa kaynağı: noindex ve canonical etiketlerinin doğru olup olmadığını, metnin HTML'de bulunup bulunmadığını görmek için.
- Tarama araçları: Sitenin tamamını bir arama motoru gibi tarayıp kırık bağlantıları, yönlendirme zincirlerini ve başlığı eksik sayfaları listeleyen masaüstü araçlar.
Yeni ya da yenilenen sitelerde en sık gördüğümüz hatalar
- Geliştirme sırasında konan noindex etiketinin yayında unutulması
- Sayfaların önemli bir kısmında title ve meta açıklamanın hiç olmaması
- Canonical etiketinin olmaması ya da tam adres yerine göreli yolla yazılması
- Site haritasının hiç oluşturulmamış ya da eski adresleri içeriyor olması
- İçeriğin tarayıcıda JavaScript ile oluşturulması
- Eski adreslerin yeni adreslere yönlendirilmemesi
- http ve www biçimlerinin iki adımda ya da hiç yönlenmemesi
- Aynı işletme için birden fazla, birbiriyle çelişen yapılandırılmış veri kaydı
Bu hataların çoğu dışarıdan fark edilmez; site ziyaretçiye normal görünür. Ancak aylar sonra "neden hiç arama trafiği yok?" sorusuyla ortaya çıkar.
Teknik SEO kontrol listesi
- Yayındaki sayfalarda noindex etiketi yok (teşekkür ve 404 gibi sayfalar hariç)
- robots.txt önemli bölümleri engellemiyor ve site haritasını gösteriyor
- Site haritası güncel, yalnızca dizine eklenecek sayfaları içeriyor ve Search Console'a gönderildi
- Her sayfada tam adresli canonical etiketi var; canonical, site haritası ve iç bağlantılar aynı adres biçimini kullanıyor
- http, https ve www biçimleri tek adımda doğru adrese yönleniyor
- Adresi değişen sayfalar 301 ile yeni karşılığına yönleniyor
- Özel bir 404 sayfası var
- İçerik sayfa kaynağında, HTML olarak mevcut
- Her sayfanın kendine özgü title ve meta açıklaması var
- Her sayfada tek H1 ve düzenli ara başlıklar var
- İşletme bilgileri tek bir yapılandırılmış veri kaydında ve sayfadakiyle aynı
- Önemli sayfaların LCP, INP ve CLS değerleri iyi aralıkta
- Mobil sürüm masaüstüyle aynı içeriği sunuyor
- Yapay zekâ tarayıcılarının erişimi bilinçli olarak ayarlandı
Kısacası
Teknik SEO, içeriğinizle arama motorları arasındaki yolu açık tutan altyapı çalışmasıdır. Tarama, dizine ekleme ve anlama aşamalarının her birinde küçük bir hata, bütün bir sitenin görünürlüğünü etkileyebilir. En kritik kontroller; noindex ve canonical etiketleri, site haritası, yönlendirmeler, içeriğin HTML'de hazır olması ve yapılandırılmış veridir. Bu kontrolleri özellikle yeni yayına alınan ve yenilenen sitelerde, yayından hemen sonra yapmak gerekir. Teknik temeli nasıl kurduğumuzu ve neleri kontrol ettiğimizi teknik SEO sayfamızda anlattık.
