E-ticaret sitesi kurmak için dört şeye ihtiyacınız var: yasal ve mali hazırlık (vergi kaydı, e-Arşiv fatura, ETBİS kaydı ve mesafeli satış metinleri), ürün sayınıza uygun bir altyapı, bir ödeme çözümü ve bir kargo anlaşması. Bu dördü hazır olmadan açılan site ya satış yapamaz ya da ilk siparişte sorun çıkarır. Aşağıda her adımı, hangi durumda hangi seçeneğin mantıklı olduğunu da anlatarak sırayla ele alıyoruz.
Bu rehber Türkiye'de ürün satmak isteyen işletmeler için yazıldı. Yasal konulardaki bilgiler genel çerçevedir; kendi durumunuz için mali müşavirinize ve avukatınıza danışın.
1. Önce karar: Pazaryeri mi, kendi siteniz mi?
Site kurmadan önce cevaplanması gereken ilk soru bu. Çünkü bazı işletmeler için kendi sitesini açmak ilk adım değil, ikinci adımdır.
| Pazaryeri | Kendi e-ticaret siteniz | |
|---|---|---|
| Müşteri trafiği | Hazır; platform getirir | Sizin getirmeniz gerekir (SEO, reklam, sosyal medya) |
| Maliyet yapısı | Satış başına komisyon | Kurulum ve aylık altyapı gideri; komisyon yok ya da düşük |
| Müşteri bilgisi | Büyük ölçüde platformda kalır | Sizde kalır; tekrar satış yapabilirsiniz |
| Marka | Ürününüz rakiplerle yan yana listelenir | Sitenin tamamı sizin markanızı anlatır |
| Kurallar | Platformun kurallarına uyarsınız | Kuralları siz belirlersiniz |
Pratik bir ölçü şu: Pazaryeri komisyonları kârınızı belirgin şekilde eritmeye başladıysa ya da müşterileriniz sizi zaten markanızla arıyorsa, kendi sitenizin zamanı gelmiş demektir. Henüz satış yapmıyorsanız, pazaryerinde ürününüzün talep görüp görmediğini test etmek daha az riskli bir başlangıç olabilir.
2. Yasal ve mali hazırlık
E-ticaret sitesinin en çok atlanan kısmı budur, ama site yayına girmeden tamamlanmalıdır.
Vergi kaydı. Düzenli satış yapacaksanız vergi mükellefi olmanız gerekir. Küçük ölçekte başlayanlar için şahıs şirketi yeterli olabilir; ortaklı ya da büyüme planı olan işler için limited şirket tercih edilir. Hangi yapının size uygun olduğunu mali müşaviriniz belirler.
e-Arşiv fatura. İnternet üzerinden satış yapan işletmelerin e-Arşiv fatura düzenlemesi zorunludur. Başvuruyu siteyi açmadan önce yapın; ilk siparişte fatura kesemezseniz sorun yaşarsınız.
ETBİS kaydı. Ticaret Bakanlığı'nın Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) kayıt, internet üzerinden satış yapan işletmeler için zorunludur. Kayıt sonrası verilen doğrulama kodunun sitenize eklenmesi gerekir.
Sitede yer alması gereken metinler:
- Mesafeli satış sözleşmesi
- Ön bilgilendirme formu
- İade ve cayma hakkı koşulları (tüketiciye genel kural olarak 14 günlük cayma hakkı tanınır; istisnaları avukatınızla netleştirin)
- KVKK aydınlatma metni, gizlilik ve çerez politikası
- Firmanızın tanıtıcı bilgileri: unvan, adres, iletişim bilgileri, vergi ve MERSİS numarası
Bu metinleri internetten kopyalamayın. Her işletmenin iade koşulları, kargo süreleri ve veri işleme amaçları farklıdır. Yanlış bir metin, bir anlaşmazlıkta aleyhinize kullanılabilir. Taslağı hazırlatıp avukatınıza kontrol ettirin.
Ticari ileti izni. Müşterilerinize kampanya e-postası ya da SMS göndermek istiyorsanız, onay almanız ve İleti Yönetim Sistemi (İYS) kaydı yaptırmanız gerekir. Sipariş formundaki pazarlama onayı, satış sözleşmesinin onayından ayrı bir kutu olmalıdır.
3. Altyapı seçimi: Hazır mı, özel yazılım mı?
Bu kararı belirleyen şey bütçeden önce ihtiyacınızın şeklidir. Üç ana yol var:
| Yol | Kimin için uygun | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Hazır e-ticaret altyapısı (abonelikli) | Ürün sayısı ve sipariş hacmi az ya da orta olan, standart satış yapan işletmeler | Aylık ücret ödersiniz; altyapının izin verdiği kadar özelleştirebilirsiniz |
| WordPress + e-ticaret eklentisi | Kendi barındırmasını yönetmek isteyen, teknik bakımı üstlenebilen işletmeler | Eklenti güncellemeleri ve güvenlik bakımı sürekli takip ister |
| Özel yazılım | Bayiye özel fiyat, teklif akışı, stok ya da ERP entegrasyonu gibi hazır sistemlerin karşılamadığı ihtiyaçları olanlar | Başlangıç maliyeti ve süresi daha yüksektir; kaynak kodu size ait olur |
Burada dürüst bir tespit yapmak gerekiyor: Küçük bir online mağaza için özel yazılım çoğu zaman gereksiz bir maliyettir. Ürün sayınız azsa ve standart bir sepet–ödeme akışı işinizi görüyorsa, hazır bir altyapı daha hızlı ve daha ekonomik olur. Size ilk görüşmede gerekçesini anlatmadan özel yazılım öneren bir firmaya nedenini sorun.
Özel yazılımın gerçekten fark yarattığı durumlar ise şunlardır:
- B2B satış: Her bayiye farklı fiyat listesi, cari hesap, minimum sipariş miktarı.
- Teklif akışı: Fiyatın ürüne ve miktara göre değiştiği, müşterinin önce teklif istediği satış modelleri. Örneğin endüstriyel ürün tedarikinde ürün kartından teklif formuna tek adımda geçilen ya da WhatsApp'a ürün adıyla bağlanan bir yapı.
- Entegrasyon: Stok ve fiyatın muhasebe ya da ERP sisteminden otomatik güncellenmesi.
- Yedek parça ve teknik katalog: Ürünlerin marka, model ve parça numarasına göre bulunması gereken yapılar.
4. Ödeme: Sanal POS ve ödeme kuruluşları
Sitenizde kartla ödeme almak için iki yol var: bankanızdan sanal POS almak ya da lisanslı bir ödeme kuruluşuyla çalışmak. Ödeme kuruluşları genellikle daha hızlı başvuru ve kolay entegrasyon sunar; bankalar ise yüksek hacimde daha iyi oranlar verebilir. Karar verirken şu soruları sorun:
- İşlem başına kesinti oranı ve varsa sabit ücret ne kadar?
- Para hesabınıza kaç günde geçiyor?
- Taksit seçenekleri nasıl sunuluyor, taksit farkını kim karşılıyor?
- Seçtiğiniz e-ticaret altyapısıyla hazır entegrasyonu var mı?
Güvenlik açısından bilinmesi gereken önemli bir nokta var: Kart bilgileri sizin sitenizde saklanmamalıdır. Ödeme, ödeme kuruluşunun ya da bankanın güvenli sayfasında 3D Secure doğrulamasıyla yapılır; siteniz yalnızca ödemenin başarılı olup olmadığını öğrenir. Bu hem müşterinizi hem sizi korur.
5. Kargo ve operasyon
Siparişi almak işin yarısıdır; ürünü zamanında ve hasarsız teslim etmek diğer yarısı.
- Kargo anlaşması: Birden fazla kargo firmasından teklif alın. Fiyatlar genellikle desi (hacim) ve gönderi sayısına göre belirlenir.
- Kargo ücreti politikası: Ücretsiz kargo mu, belirli bir tutarın üzerinde ücretsiz mi, yoksa müşteri mi ödeyecek? Bu karar sepet terk oranını doğrudan etkiler.
- İade süreci: İade kargosunu kim ödeyecek, iade edilen ürün nasıl kontrol edilecek, para ne zaman iade edilecek? Bunu sitede açıkça yazın.
- Stok takibi: Pazaryerinde de satıyorsanız, stokların tek bir yerden yönetilmesi gerekir. Aksi hâlde aynı ürünü iki kanaldan iki kez satarsınız.
- Hazırlık süresi: Siparişin kaç iş gününde kargoya verileceğini baştan belirleyin ve sitede gösterin.
6. Ürün içeriği: Satışı asıl yapan kısım
Ziyaretçi ürünü eline alamaz; bütün kararını sayfadaki bilgiye göre verir. Ürün sayfasında şunlar olmalı:
- Fotoğraflar: Farklı açılardan, net ve gerçek ürün fotoğrafları. Tek ve düşük kaliteli bir görsel güveni ilk anda düşürür.
- Açıklama: Ürünün ne işe yaradığı, kimin için uygun olduğu ve teknik özellikleri. Üretici metnini kopyalamak yerine kendi açıklamanızı yazın; aynı metin onlarca sitede varsa Google'ın sizi öne çıkarması için bir neden kalmaz.
- Varyantlar: Renk, beden, ölçü gibi seçenekler ve her birinin stok durumu.
- Teknik belgeler: Endüstriyel ürünlerde teknik föy, katalog ya da sertifika indirme bağlantısı.
- Teslimat ve iade bilgisi: Ürün sayfasında, satın alma düğmesinin yakınında.
Kategori yapısını da baştan planlayın. Müşterinin ürünü nasıl aradığını düşünün: marka ile mi, kullanım alanıyla mı, ölçüyle mi? Kategori ve filtreler bu mantıkla kurulursa hem ziyaretçi aradığını hızlı bulur hem de arama motorları sitenizi daha iyi anlar.
7. Güven unsurları
İlk kez gördüğü bir siteden alışveriş yapan müşteri, ödeme yapmadan önce şunlara bakar:
- Açık adres, telefon numarası ve firma bilgileri
- Açıkça yazılmış iade ve teslimat koşulları
- SSL sertifikası (adres çubuğunda "https")
- Gerçek müşteri yorumları
- Soru sormak için hızlı bir kanal (telefon ya da WhatsApp)
Bu bilgiler sitenin bir köşesine gizlenmemeli; ürün sayfalarından ve ödeme adımından kolayca ulaşılabilir olmalıdır.
8. Görünürlük: Siteyi açmak yetmez
Kendi sitenizde trafik kendiliğinden gelmez. Yayına çıkmadan önce şu temel hazırlıkları yapın:
- Teknik SEO: Her ürün ve kategori için benzersiz başlık ve açıklama, okunabilir adresler, site haritası ve hızlı açılan sayfalar.
- Ürün yapılandırılmış verisi: Fiyat, stok durumu ve ürün adının arama motorlarının anlayacağı biçimde işaretlenmesi. Bu, ürünlerinizin Google'da daha zengin görünmesine yardımcı olur.
- Google Merchant Center: Ürünlerinizin Google Alışveriş sonuçlarında görünmesi için ürün akışınızı buraya bağlayın.
- Yapay zekâ aramaları: ChatGPT ya da Gemini gibi araçlarda "şu ürünü nereden alabilirim?" diye soran kullanıcılar giderek artıyor. Ürün ve kategori sayfalarınızda sık sorulan soruları net cevaplarla yazmak, bu araçların sitenizi doğru okumasını kolaylaştırır.
- Ölçüm: Hangi ürünün, hangi kaynaktan gelen ziyaretçiyle satıldığını görmek için analitik ve dönüşüm takibini yayından önce kurun.
9. Yayından önce kontrol listesi
- Vergi kaydı, e-Arşiv fatura ve ETBİS kaydı tamam
- Mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu, iade koşulları ve KVKK metinleri avukat kontrolünden geçti
- Ödeme sistemi test edildi (başarılı ödeme, başarısız ödeme, iade)
- Kargo anlaşması yapıldı, teslimat ve iade süreleri sitede yazıyor
- Tüm ürünlerde fotoğraf, açıklama, fiyat ve stok bilgisi var
- Sitede firma bilgileri, iletişim bilgileri ve ETBİS doğrulama kodu görünüyor
- Test siparişi verildi: sipariş e-postası, fatura ve kargo süreci baştan sona denendi
- Analitik ve dönüşüm takibi çalışıyor
Kısacası
E-ticaret sitesi kurmak bir tasarım projesinden önce bir operasyon projesidir. Yasal kayıtlar, ödeme ve kargo tarafı çözülmeden açılan site ilk siparişte tökezler. Altyapıyı seçerken de bütçeden önce ihtiyacınızın şekline bakın: Standart bir mağaza için hazır altyapı genellikle en doğru başlangıçtır. Bayi fiyatı, teklif akışı ya da entegrasyon gibi hazır sistemlerin karşılamadığı bir ihtiyacınız varsa, özel yazılım ve e-ticaret sayfamızda nasıl çalıştığımızı ve hangi durumda özel yazılımı önermediğimizi anlattık. Maliyeti neyin belirlediğini merak ediyorsanız web tasarım fiyatları sayfamıza da göz atabilirsiniz.
